Marie-Sophie xứ Bavaria: Người em gái bị lãng quên của Sissi – Nữ hoàng chiến binh trên tường thành Gaète

Cả thế giới biết đến Sissi – Elisabeth xứ Bavaria, hoàng hậu nước Áo được Romy Schneider bất tử hóa trên màn bạc. Nhưng hầu như không ai nhắc đến người em gái của bà: Marie-Sophie, một người phụ nữ có cuộc đời còn bi tráng và lãng mạn hơn bất kỳ bộ phim nào từng được dàn dựng. Được Chateaubriand, Proust và Gabriele D'Annunzio ca tụng, Marie-Sophie vẫn là một trong những nhân vật bí ẩn và bị lãng quên nhất của lịch sử châu Âu thế kỷ XIX.

Một công chúa Bavaria bước vào vòng xoáy lịch sử

Sinh ngày 5 tháng 10 năm 1841, Marie-Sophie Amélie xuất thân từ dòng họ Wittelsbach – một trong những gia tộc quyền quý nhất của Đế chế La Mã Thần thánh. Cũng như chị gái Sissi, bà lớn lên ở Bavaria trong bầu không khí êm đềm của lâu đài gia đình, giữa những cánh rừng sồi và những buổi phi ngựa dài bất tận. Nhưng người mẹ tham vọng, nữ công tước Ludovica, đã sắp xếp một tương lai khác cho cô con gái thứ.

Chỉ vài năm sau khi chị gái Elisabeth kết hôn với hoàng đế Franz Joseph của Áo năm 1854, Marie-Sophie được hứa gả cho Công tước xứ Calabria, con trai cả của vua Naples và Hai Sicilia. Hôn lễ được cử hành ủy nhiệm tại Munich ngày 8 tháng 1 năm 1859. Năm ngày sau, cô gái trẻ rời Bavaria để đến Bari gặp người chồng tương lai – François II. Cuộc gặp gỡ đầu tiên trên cầu thang hẹp của chiếc tàu hoàng gia mang một vẻ chân chất đáng yêu: "Chào anh, François," bà nói, giơ tay ra. "Chào em, Marie," ông đáp lại, hôn lên trán bà.

Bão táp thống nhất nước Ý và giờ phút thử lửa

Hạnh phúc đôi lứa chẳng kéo dài được bao lâu. Vua Ferdinand, cha chồng của Marie-Sophie, qua đời ngày 22 tháng 5 năm 1859, để lại cho con trai một ngai vàng đầy bất ổn. François II lên ngôi đúng vào thời điểm bán đảo Italy đang rung chuyển bởi phong trào thống nhất không thể cưỡng lại. Ở phía bắc, liên quân của Napoléon III và Victor-Emmanuel – vua Piémont-Sardaigne – đang đánh bại lực lượng Áo. Ở phía nam, Garibaldi và đội "Áo đỏ" huyền thoại tiến lên không ngừng. Tháng 5 năm 1860, vị tướng hào kiệt này tuyên bố phế truất vua Naples, tự xưng là nhà độc tài của Sicily rồi vượt eo biển tiến thẳng về Naples. François II và Marie-Sophie phải bỏ kinh thành, rút lui về pháo đài Gaète – một thành lũy ven biển Tyrrhenian nằm giữa Rome và Naples.

"Đức Mẹ của những viên đạn pháo" – Huyền thoại được tạo nên trên tường thành

Chính tại đây, trận chiến cuối cùng bắt đầu – và cũng chính tại đây, huyền thoại Marie-Sophie được khai sinh. Trong khi François II, vốn không được tạo ra để chiến đấu, dần chìm vào tuyệt vọng, thì người vợ trẻ 19 tuổi trở thành linh hồn của cuộc kháng cự.

Bà cởi bỏ những chiếc váy crinoline xa hoa, khoác lên mình bộ quân phục nửa vời – chiếc mũ Hungary có lông vũ, áo blouse thắt lưng da, quần rộng kiểu Thổ Nhĩ Kỳ và đôi ủng mềm – rồi đi dọc theo các bức tường thành từ tảng sáng đến tận đêm khuya. Bà động viên binh lính, tự tay dùng điếu thuốc đang hút để châm ngòi đại bác, tay cầm lá cờ trắng hoa huệ mà hô hào chiến sĩ. Trên đường bà đi qua, những pháo thủ quỳ xuống hôn gấu váy bà: *"La Madonna dei Lobbytso"* – "Đức Mẹ của những viên đạn pháo" – họ thán phục gọi như vậy. Chân dung bà tràn ngập báo chí quốc tế, được bán với số lượng còn vượt qua cả hình ảnh của Garibaldi.

Cuộc vây hãm kéo dài 102 ngày, trong đó 75 ngày dưới làn đạn kẻ thù. Bệnh thương hàn, kiết lỵ và nạn đói tàn phá hàng ngũ những người bảo vệ thành. Ngày 5 tháng 2 năm 1861, đại bác Piémont phá hủy kho thuốc súng chính của Gaète, giết chết hơn 300 pháo thủ và thường dân. Không sợ nguy hiểm, Marie-Sophie lao ngay vào đống đổ nát còn nghi ngút khói. Tám ngày sau, thành phải hạ. Sáng ngày 14 tháng 2 năm 1861, trong làn sương xám, đôi vợ chồng hoàng gia rời lô cốt cuối cùng trong tiếng khóc nức nở của những người lính rách rưới đứng chào lần cuối. Lần đầu tiên, những giọt nước mắt lớn lăn dài trên má Marie-Sophie khi con tàu hơi nước *La Mouette* chở họ rời xa những vách đá lởm chởm của Gaète.

Vinh quang chợt đến, đau thương theo sau

Được Giáo hoàng Pius IX đón tiếp tại Rome, đôi vợ chồng lưu vong tìm được chỗ nương náu. Nữ anh hùng của Gaète, chưa đầy 20 tuổi, bước vào huyền thoại khi còn sống. Nhưng vinh quang thật ngắn ngủi. Khi các quốc gia châu Âu lần lượt công nhận Victor-Emmanuel, hào quang chính trị của Marie-Sophie dần tắt lịm. Những tấm ảnh giả mạo, dàn dựng nhằm bôi nhọ danh dự bà bên cạnh một người lính cận vệ giáo hoàng, gây chấn động khắp châu Âu. Dù những kẻ chủ mưu bị bắt, vết nhơ đã in sâu không thể xóa.

Nhưng đau đớn nhất lại đến từ chính trái tim bà. Chồng bà, François II, mắc chứng bệnh khiến cuộc hôn nhân của họ lâu năm không thể trọn vẹn. Chính trong khoảng trống đó, một chàng lính cận vệ trẻ người Bretagne – Emmanuel de Lawœstine-Châteaubourg, đến bảo vệ Tòa Thánh – đã chiếm lấy trái tim bà. Mối tình đó để lại một bé gái tên Daisy, chào đời ngày 24 tháng 11 năm 1862 tại một tu viện ở Augsbourg. Sau một hành trình vòng vèo khắp châu Âu để tìm lại đứa con, Emmanuel nhận nuôi bé Daisy, còn Marie-Sophie – tan nát cõi lòng – quay về Rome hòa giải với chồng. Một người con gái sinh ra từ cuộc hôn nhân sau đó đã mất khi còn nhỏ. Emmanuel qua đời tại Cannes ngày 8 tháng 4 năm 1868 – chỉ năm năm sau khi Daisy chào đời. Marie-Sophie mang nỗi đau ấy theo đến hết cuộc đời, tự dằn vặt mình vì đã kéo ông vào vực thẳm.

Di sản của một cuộc đời phi thường

Marie-Sophie xứ Bavaria trút hơi thở cuối cùng năm 1925, thọ 84 tuổi. Thi hài bà được an táng tại Rome bên cạnh chồng, rồi năm 1984 được chuyển về đền thờ Vương quyền Hai Sicilia – vương cung thánh đường Santa Chiara ở Naples.

Ẩn sau cái bóng lừng lẫy của chị gái Sissi là một cuộc đời với cường độ hiếm thấy: can đảm đến phi thường, yêu thương đến tận cùng, và hi sinh đến kiệt cùng. Marie-Sophie – người em gái bị lãng quên – xứng đáng được lịch sử nhắc tên không kém bất kỳ huyền thoại nào của thế kỷ XIX.